Mindfulness: de frisse blik

SAMSUNG

Op de laatste avond van de training blikken we erop terug en kijken samen wat de training heeft gebracht, wat men meeneemt, welke onderdelen helpend zijn en of de doelen, zoals bij de eerste bijeenkomst zijn gesteld gehaald en/ of veranderd zijn.

Bovenstaande foto laat zien dat men heel verschillende , maar overeenkomstige “sleutelwoorden of zinnen” naar voren komen.

Een greep:
* Contact maken met je lichaam door de bodyscan
* Discipline in het doen van de oefeningen maakt dat je ze makkelijker verinnerlijkt
* Door afstand te kunnen nemen van je automatische reacties ( emoties), krijg je meer keuzemogelijkheden over hoe je kunt omgaan met de situatie zoals die nu is.
* Door je bewust te worden van de stress, de drukte en je gedachten daarover voel je veel beter wat dat teweeg brengt in je lichaam.
* Een helpende gedachte: Het is nu ook oké: maakt dat je jezelf beter kan accepteren.
* Regelmatig op de dag tijd en aandacht voor jezelf hebben en bij wat het je doet, maakt dat je even kan “stoppen” en voor jezelf kan zorgen.
* Focussen, even loskomen van de stroom van gedachten kan je helpen even los te komen van de waan van de dag.

Kortom: veel tevredenheid en nieuwe bagage die helpt om je gelukkiger te voelen in je leven.

In september start de volgende training.

Deze is bedoeld voor mensen die al iets aan mindfulness hebben gedaan en dat willen onderhouden of blijven opfrissen en verdiepen.

Zie voor informatie: http://www.systeemtherapiejvermeer.nl

 

 

Stilte en compassie

Tenerife enzo 2013-14 002

Gistermiddag was ik al bezig om de “stille avond” voor te bereiden. Een sessie in de training die gaat over liefdevolle vriendelijkheid, compassie voor jezelf en anderen. Een avond ook om allerlei oefeningen te doen in stilte; een paar uur zonder steeds in contact te staan met anderen, met doelen en streven, taken en deadlines. Voor de meesten van ons niet gemakkelijk. Men ziet er ook vaak tegenop, wat ik hoopvol vind omdat je je dan al bewust aan het worden bent van je moeite met stilte. Toch weet men meestal nog niet waar men eigenlijk tegenop ziet. In de groep zijn altijd mensen die meer gewend zijn om in stilte te zijn met zichzelf, maar vaker komen er mensen naar de training die normaal gesproken altijd in “haast” zijn, vaak perfectionistisch en op de buitenkant gericht, de prestatie, wat anderen ervan vinden. Deze deelnemers rapporteren dan ook vaak kritische stemmetjes bij zichzelf, gedachten die wat we doen afkeuren of bekritiseren; ofwel het van commentaar voorzien. Een hoog streefniveau is geen uitzondering bij deze deelnemers. Daarom komen ze ook. Ze hebben last van voortdurende stress, om zaken op tijd af te krijgen, om alles voor 100 % te kunnen doen, om die stemmetjes maar tot rust te brengen en te voldoen aan hun eigen hoge eisen. Opvallend is dat deze deelnemers vaak bij een eerste kennismaking met meditatie zeggen dat het zo ontspannend was en ook vaker in slaap vallen. Ze zijn zo moe van het streven!
Op de stilteavond lijkt het dan “stil” te gaan vallen. Dat is iets om tegenop te zien. Ik heb een programma gemaakt met aandachtig bewegen, met aandacht eten ( proeven), beeldmeditaties waarin eigenschappen van de Berg of van een Meer helpend kunnen zijn en de belangrijkste: de Metta-meditatie. een meditatie die gaat over compassie voor anderen en voor jezelf. In de meditatie zit een opbouw van contact maken met milde en liefdevolle aandacht in jou voor en van iemand die van jou houd, iemand die je niet zo goed kent, iemand die je als moeilijk ervaart en tenslotte jij zelf. Ik sluit de oefening af met het schrijven van een korte compassievolle brief aan jezelf. Zonder dat er een woord wordt gesproken in de hele sessie voelen we samen de emoties, gevoelens en ook de mildheid en tenslotte ook de liefde. En dat is wat de avond zo bijzonder maakt. Alsof iedereen daar nu zo bang voor is geweest: compassie, mildheid, liefde… Stil zijn betekent vaak voor mensen uit hun gewoonlijke modus van streven, doorgaan, voldoen aan enz. Als je maar lang genoeg niet stil bent geweest, dan lijkt dat een “onveilige” modus, iets wat je niet kent, niet gewoon bent te doen en daarom eng. Er zijn mensen die altijd in contact staan met anderen om maar niet te hoeven voelen wat ze voelen. En daar gaat mindfulness nu precies over: opmerken wat je voelt, contact ermee maken, erbij blijven zonder oordelen, met mildheid en vanuit die positie in het huidige moment kunnen waarnemen en handelen vanuit zorg voor de situatie, voor jezelf.

De avond was weer prachtig. Een deelnemer zei: “Ik zag er zo tegenop, ik weet niet waarom, maar het was heel goed, vooral de meditatie van de Berg; die gaf me het gevoel dat ik er gewoon mag zijn”. 

 

Mindfulness als interventie in de psycho-oncologie

gouden idee hersens

Gisteren gaf ik een workshop “mindfulness, Aandachtgerichte Cognitieve Therapie als interventie in de psycho-oncologie. Deze werd georganiseerd door de NVPO, Nederlandse Vereniging voor Psycho Oncologie. In de deelnemersgroep bevonden zich verpleegkundigen, een enkele arts, psychologen( psycho) therapeuten  en andere werkers die zich bezighouden met de psychische problematiek van mensen die kanker hebben. De workshop omvatte een inleiding over mindfulness in het algemeen, inclusief filmmateriaal ter illustratie. ( toch jammer dat ik deze hier niet kan invoegen) De verschillen tussen MBSR ( mindfulness based stress reduction) en MBCT ( mindfulness Based Cognitiv Therapy). De eerste ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn en de tweede door Teasdale, Segal e.a. en de laatste veel het accent op recidiverende depressie door langdurige stress en chronische pijn bv. Ze lijken kwa programma erg op elkaar, maar de accenten zijn verschillend. De laatste is eigenlijk een therapie die als onderhoud dienst doet voor mensen die meerder malen behandeld zijn voor depressie d.m.v. cognitieve therapie. Destructieve en negatieve denkpatronen die als vanzelf door het geheugen worden voortgebracht zorgen vaak voor een aankomende sombere stemming (en vice versa) die kan leiden tot een depressieve episode.

Disfunctionele attitudes
Opvattingen en aannames die a.h.w. een “persoonlijk contract” voor het handhaven van je eigenwaarde reflecteren.
John Teasdale:
Differentiele activatiehypothese
Sombere stemming reactiveert denkstijlen die verbonden zijn met eerdere sombere stemmingen: “Ik ben niets waard, Ik ben dom”, het lukt nooit, enz. 

Zo kunnen deze negatieve denkpatronen ( Ik kan het niet, ben niets waard, niets is leuk, ik kan het toch nooit enz.) maken dat je ook in deze gedachten gelooft en steeds somberder van wordt.  Door je hiervan bewust te worden en deze denkstijlen, die je zelfbeeld ondermijnen, te zien als signalen voor een aankomende depressie, kun je beter bedenken wat je op dat moment nodig hebt, welke actie je moet ondernemen. En dan kun je ook weer gebruik maken van de vaardigheden uit de cognitieve therapie. Het ene kan dus niet zonder het andere. Voor mensen met kanker die in te maken hebben met allerlei lichamelijke en psychische klachten ( pijn, angst, stress en depressie) kan het erg helpend zijn om te leren bewust te worden van wat er zich op het moment afspeelt, ook al wil men de vervelende gevoelens zoals boven beschreven graag “weghebben”. Door er bewust bij stil te leren staan, het toe te laten en het niet te veroordelen, mild te zijn naar jezelf en de situatie, geef je jezelf de kans om te leren accepteren dat de situatie is zoals hij is en je  hoeft daardoor niet samen te vallen met je  emoties. In plaats daarvan kun je beter  kijken hoe het met je gesteld is en hoe je op dat moment het beste voor jezelf kunt zorgen. Ik heb in mijn werk als systeemtherapeut en als mindfulnesstrainer veel voorbeelden gezien van mensen die daardoor rustiger werden en ondanks de nare situatie minder stress ervaarden en minder vermoeidheid te ervaren, minder pijn zelfs. Onderzoek heeft uitgewezen dat MBCT helpt om volgende depressieveepisodes te voorkomen. www.NVPO.nl

BeMind
Het laatse half uurtje was voor Else Bisseling, psychiater en mindfulnesstrainer over haar onderzoek BeMind die nu van start gaat. Deze studie is o.a. gewijd aan het onderzoeken wat het beste ingezet kan worden voor mensen met kanker en depressieve  en/of angst klachten. De MBCT onlinetherapie of de groepstherapie, maar ook de reguliere behandeling daarvoor. Kijk eens op de website van BeMind Aan deze studie ga ik zelf meewerken als therapeut /trainer online en in de groep. Net gestart in regio Nijmegen, vanaf de zomer ook in de resdt van het land. Aanmelden kan vanaf nu via de website. 

Meditatie voor kinderen?

Ik ben aan het mijmeren over een meditatie- mindfulnesscursus voor kinderen. Al langer heb ik de wens om die te organiseren, of voor ouders met hun kinderen samen. Ik heb er al vaker vragen over gekregen. Zeker ouders die iets aan yoga of meditatie hebben gedaan weten hoe waardevol het kan zijn om jezelf te leren je niet te laten meeslepen door je emoties of bijvoorbeeld het bevredigen van  je korte termijn behoeften maar om te leren geduldig te zijn, vriendelijk te zijn voor jezelf en voor anderen, even te “stoppen” en je te concentreren op het moment van NU. Goed voor je ontwikkeling, voor je geest, als prachtige aanvulling op je sociale vaardigheden in de omgang met anderen, maar het kan ook helpen om je leerprestaties te ondersteunen doordat je beter kunt concentreren. Hoe jonger je hiermee begint, hoe meer effect het heeft op je ontwikkeling omdat je niet zoveel hoeft “af te leren”, of te leren “anders te doen”. 

Misschien zijn er lezers die hier ervaring mee hebben? Reacties zijn zeer welkom! 

Mindfulness helpt tegen angst en depressie!

SAMSUNG

 

Mindfulness wordt niet meer vergoed vanuit de zorgverzekering. Dat is erg jammer want Mindfulness Based Cognitive Therapy ( MBCT) is wel degelijk een vorm van cognitieve therapie die heeft uitgewezen te helpen bij recidiverende depressie en angst.

 

Frisse blik

surfen
De laatste avond van de training stond in het teken van de “frisse blik”. Wat verstaan we daar nu onder? De deelnemers dachten het volgende: Steeds weer opnieuw kijken, nieuwsgierig blijven, in het moment blijven, zonder verwachtingen, zonder oordelen, bewust enz. Mooie omschrijvingen van deze kwaliteit. Er wordt ook wel gezegd dat wat we NU ervaren de rijkdom is van het leven. We kunnen soms de dingen niet meer zien zoals ze werkelijk zijn doordat we reageren vanuit onze ingesleten denkpatronen en overtuigingen. We zoeken dan eerder naar bevestiging van onze overtuigingen dan dat we werkelijk kijken naar onze ervaring. Met de frisse blik kijken we naar onze ervaringen alsof we dit voor het eerst zien, voelen of ervaren. We “beginnen” elke keer weer opnieuw. Dat geeft kansen om andere, misschien nieuwe mogelijkheden te zien. Zoals bij chronische pijn: pijn blijkt dan niet altijd hetzelfde te zijn, soms is het erger, maar soms is het ook veel minder of zelfs weg. Als we dan blijven voelen vanuit onze overtuigingen dat we altijd pijn hebben, dan merken we de beweging in die pijn niet en kunnen ook niet genieten van die momenten dat het minder of weg is. Doordat we ons niet bijvoorbaat al verzetten of de pijn weg willen hebben, geven we onszelf de kans om de pijn zoals hij is te ervaren en de tijd en emotionele afstand te hebben om te kiezen hoe we er mee om kunnen gaan. Om te kijken hoe we het beste voor onszelf kunnen zorgen.
Het zou dus mooi zijn als we kunnen oefenen zonder verwachtingen, met een frisse blik, met nieuwsgierigheid wat je zou kunnen ervaren.

De golven kun je niet temmen: leer surfen!

Kwaliteit: Niet oordelen

hsfile_3075

Kwaliteit: Niet oordelen
Voortdurend beoordelen we wat we doen en wat we ervaren. We vergelijken onze ervaringen met verwachtingen, met wat andere mensen doen en met onze eerdere ervaringen. We beoordelen op goed , slecht of niet / wel goed genoeg. Het gaat vanzelf en automatisch. Een deelnemer van training gaf een mooie demonstratie daarvan over het huiswerk “een routinebezigheid met aandacht doen”. De deelnemer had bedacht dat fietsen wel een mooie was…maar “WAT STOM van me, want dat lukte NATUURLIJK helemaal niet; veel te veel haast, racen tegen de klok; ik heb het helemaal FOUT gedaan. Drie beoordelingen in één zin. Dat de deelnemer iets stoms had gedaan, dan de persoon dat toch had moeten weten en dat het helemaal verkeerd was beoordeeld!
Geheel op de automatische piloot werden deze oordelen benoemd. Maar hoe kunnen we nu een NIET OORDELENDE HOUDING aanleren? We kunnen proberen ons bewust te worden van de voortdurende stroom van oordelen over onze innerlijke en de van buitenaf komende ervaringen.
Elke keer dat je bewust bent van je oordelen kun je proberen er van een afstandje naar te kijken. Wat zeg ik eigenlijk? Hoe voelt dat? Wat voor gedachten heb ik daarover? BEWUSTZIJN maakt dat je uiteindelijk kunt loslaten.

Bodyscan, hoe krijg ik het ingepland?

bodyscanps
Ik ben benieuwd naar wat de bodyscan deze week heeft gebracht. Zoals alle begin moeilijk waren er al duidelijk hindernissen hoe tijd te maken voor 3/4 “huiswerk”? Tijd voor jezelf is niet gemakkelijk te maken als je in de race van het gezinsleven of dubbele banen zit. Ik zag de twijfel op de gezichten: waar moet ik de bodyscan doen zonder gestoord te worden, op welke tijd? In de ochtend is het altijd spitsuur om iedereen en jezelf de deur uit te krijgen. Op de dag zit alles vol gepland met werk en verplichtingen. In de vroege avond is het weer spitsuur en moet er gekookt, gegeten, gewassen, gedoucht, voorgelezen, naar ballet, de sport en de muziekschool gebracht, naar koor gegaan, het bestuur enz enz.
Daarna ben je moe….en dan wil je alleen nog maar aan TV kijken, een glas wijn, spelletjes op de computer om je “hoofd leeg te maken” of slapen, om de volgende dag weer door te rennen.
Toch is het nu juist de bedoeling dat je tijd gaat maken voor oefeningen, klein en groot, kort en lang, waarin je leert toe te laten wat er op dat moment is. Bijvoorbeeld de onrust over alles wat je nog moet, of de stress die je voelt door alle ballen in de lucht te houden; maar misschien ook ontspanning of meer gefocust zijn of bewustwording over wat je eigenlijk aan het doen bent op dat moment. De deelnemers leren elke week iets bij om meer in het hier en nu te zijn. Of het nu om ontspanning gaat, of hoe je bewust kunt genieten van wat je eet, of hoe je mindful in het verkeer kunt zijn, met compassie voor jezelf en voor anderen. Alle oefeningen zijn er op gericht dat je langzaam een andere houding t.o.v. jezelf en je omgeving krijgt. Mediteren is hier niet het doel, maar een manier om dat vorm te geven. De bijgevoegde foto kan als inspiratie dienen…..

Eerste avond training: kwaliteit: niet streven

Gisteravond de eerste bijeenkomst van de Mindfulnesstraining. Een kleine groep waarvan een paar mensen ( mannen) met eenzelfde soort motivatie kwamen:” Ik ben aan de buitenkant heel rustig, maar van binnen is er veel onrust.” We beginnen vanavond met de kwaliteit “niet streven”. Wat is dat dan? In groter verband kan dat zijn dat we zo jachtig zijn. We slaan onszelf overal doorheen in afwachting van betere tijden. We leven van taak naar taak en laten ons bepalen door onze to-do lijst. In het klein vanavond bleek dat te gaan om “het goed te willen doen; zo hoort het; Dat wordt er van mij verwacht; Dit moet ik volhouden” enz. De eerste kennismaking met je dwingende gedachten, je automatische reactiepatronen. Eerste stap is gezet, leren je bewust te worden daarvan.

Kwaliteiten van Mindfulness

Gisteren een “gezins”mindfulnesstraining afgerond. Samen hebben we gekeken wat de training heeft gebracht en hoe de kwaliteiten van mindfulness gestalte heeft gekregen.
Voor iedere lezer die iets met mindfulness heeft gedaan herkenbaar, maar natuurlijk voor iedereen mooie kwaliteiten die je tot nadenken kunnen stemmen. Hier zijn ze:
1. Niet streven ( Ik had verwacht….maar dat is een tegenvaller..)
2. Niet oordelen (zie je wel, het lukt me nooit, want ben ik toch…)
3. Acceptatie en loslaten ( Het is zoals het is, ik geef het maar de ruimte)
4. Geduld ( gewoon doorgaan met oefenen…dan kom je altijd ergens)
5. Vertrouwen ( Ik weet dat het goedkomt, acceptabel wordt, niet statisch is…)
6. Liefdevolle vriendelijkheid ( kijken wat je nodig hebt, wat de ander nodig heeft, met compassie voor grenzen…)