Toestaan van nare en vervelende gevoelens

 

 

 

Toestaan van nare en vervelende gevoelens.

Veel mensen hebben moeite met het toelaten van heftige of vervelende gevoelens. Dat is goed voor te stellen. Het gaat immers om gevoelens die je liever niet voelt. De oefening Toestaan wat er is kan hier goed bij helpen. Deze oefening is er voor om ze toch te leren toestaan. Ze zijn er immers. Frustratie, boosheid, onmacht enz. Het kost veel energie om die gevoelens te negeren of te onderdrukken. Ze komen dan soms met grote vaart op momenten dat het niet uitkomt en soms zelfs op een heftige manier waar we veel last van kunnen hebben. Als voorbeeld kun je heftige gevoelens voelen over iets wat gebeurd is op je werk. Boosheid, frustratie of gevoelens van onmacht, teleurstelling. Doordat je die gevoelens vervelend vindt kan het zijn dat je je “vermant” en de gevoelens wegdrukt of jezelf afleidt om het niet te voelen. Je voelt dus ook niet wat er in je lichaam gebeurt n.a.v. die gebeurtenis. Je kunt daardoor leter bv. hoofdpijn krijgen. Dat lijkt dan niets met elkaar te maken te hebben. Die hoofdpijn is misschien wel een uiting van je onderdrukte spanning over de gebeurtenis. Door gevoelens als spanning toe te laten, er naar toe te gaan en te voelen wat er precies in je lichaam gebeurt maakt dat je al met een afstandje naar die gevoelens kan kijken i.p.v. ze weg te drukken ( wat veel energie kost) . Daardoor word je minder meegenomen door gedachten erover, door gevoelens en reageer je minder vanuit je automatisme. Dus als je je boos en verdrietig voelt, probeer dan eens te kijken waar je dat in je lichaam voelt, wat er gebeurt als je er zo met je aandacht bij bent: verandert het? Wordt het meer of minder? Waar zit het precies?

TOELATEN ( van gevoelens)

Naar:

LOSLATEN ( van verzet)

Toestaan wat er is gaat over durven kijken naar je gevoelens, ze ahw in de ogen zien, voelen wat er in je lichaam gebeurt en dan na een aantal keren merken dat de spanning , de heftigheid vermindert. Het is een vorm van exposure, jezelf blootstellen aan die gevoelens met als doel dat ze minder heftig worden; ze worden a.h.w. opgeslagen in je lange termijn geheugen en zijn minder “aanwezig” in je dagelijkse heden. Dat klinkt natuurlijk allemaal heel mooi, maar het vergt oefening. Hoe vaker je leert je gevoelens toe te staan en te voelen, hoe makkelijker je bewust kan kiezen hoe je eigenlijk op die gebeurtenis of situatie wilt reageren. Zo voorkom je dat je steeds in je eigen valkuil stapt en automatisch reageert.  Een mooi gedicht van Portia Nelsonhierover is deze:

Autobiografie in 5 korte hoofdstukjes

I Ik loop langs de straat.
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik val er in.
Ik ben verloren…ik ben hulpeloos.
Het is niet mijn schuld.
Het duurt een eeuwigheid om eruit te komen.

II Ik loop langs dezelfde straat
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik doe alsof ik die niet zie
Ik val er weer in
Ik kan niet geloven dat ik op dezelfde plaats ben.
Maar het is niet mijn schuld.
Het duurt nog steeds lang om eruit te komen.

III Ik loop langs dezelfde straat
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik zie dat die er is.
Maar ik val er toch in… het is een gewoonte
Mijn ogen zijn open.
Ik weet waar ik ben.
Het is mijn eigen schuld
Ik klim er direct uit.

IV Ik loop langs dezelfde straat
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik loop er omheen.

V Ik loop langs een andere straat.

 

 

 

Advertenties

Heftige gevoelens

fotoangstboos

Omgaan met heftige gevoelens.

Gebeurtenissen, herinneringen, gedachten zijn meestal aanleiding voor heftige gevoelens zoals boosheid, angst, frustratie, faalgevoelens, irritatie, schaamte enz. Deze gevoelens hebben direct hun invloed op ons lichaam. Spanning in de spieren, stress- en onrustgevoelens in de buik, of elders in het lichaam, het gevoel te kunnen ontploffen, nervositeit, trillen, huilen enzovoort. Deze gevoelens zijn niet fijn en we willen ze niet. We proberen ze niet te voelen en drukken ze vaak zo snel mogelijk weg, ontkennen ze ( voor anderen of voor onszelf) , of “vallen er helemaal mee samen” en hebben er geen controle meer over. Deze manieren komen voort uit wat we hebben geleerd ooit door wat werkte om het niet te voelen. Dat gaat nu automatisch en onbewust.
We hebben allerlei ( automatische) truukjes om ze niet te voelen: Onszelf afleiden door bijvoorbeeld veel tv te kijken, heel hard te gaan werken; we dempen het gevoel door te roken en / of te drinken, drugs te gebruiken, of gaan naar de huisarts voor kalmerende middelen, slaapmedicijnen enz.
Dit kun je allemaal zien als een soort “verzet” tegen deze heftige  gevoelens.
Je kunt het vergelijken met het onder water proberen te houden van een bal. Dat kost veel moeite en aandacht. Je moet er de hele tijd op letten en je voelt de druk van de bal onder je hand om boven het water uit te schieten. Als je dan even niet oplet schiet de bal dan toch onder je hand vandaan met een noodgang omhoog. Je hebt er geen controle meer over en de bal gaat zijn eigen weg, als een explosie. Dat zie je het sterkst bij heftige gevoelens zoals boosheid. Boosheid kan explosief zijn. Maar ook angst kan je op die manier  “bevangen”.
Hoe kun je leren daar anders mee om te gaan?
Door  allereerst het gevoel te herkennen. Boosheid en angst herkennen we meestal  wel, maar proberen we zo snel mogelijk weg te drukken. In plaats van het gevoel weg te drukken kun je je bewust worden van het gevoel, erkennen dat het er is, het gevoel toe te laten, zonder er iets mee te doen en er “naar te kijken”. Ik zeg vaak: “ga er maar bij zitten en breng je aandacht naar binnen, naar je lichaam. Wat voel je? Waar in je lichaam voel je dat?”. Het duurt soms een tijdje voordat je dat kunt, maar zolang je jezelf niet afleidt en zo het gevoel wegdrukt zal het langzaam afnemen in heftigheid. Alsof de bal langzaam op het water gaat drijven en wegdobberen. Je kunt proberen  dus zo lang je kunt “erbij te blijven”, het te voelen. Uiteindelijk kun je misschien accepteren dat het gevoel er is en doordat je er niet van weggegaan bent kun je kijken hoe je op dat moment het beste kunt reageren, hoe je er mee om wilt gaan. Of je actie onderneemt of juist niet. Je hebt dan èn het gevoel toegelaten èn een beetje afstand tussen jouw automatische reactiepatroon en het heftige gevoel gezet. Je hebt niet automatisch en onbewust gereageerd, maar juist bewust en weloverwogen. Je hebt het gevoel met aandacht beantwoord.

 

 

 

Weerstand en andere gevoelens van aversie

04d23640a41b2ee6f21ebf49481fc465_1350159618

Juist door de “weerstand” van iets niet te willen hebben (aversie) komen er gevoelens van verzet, irritatie, agitatie en je zou zelfs boos kunnen worden. Vele gevoelens kunnen dan de revue passeren: machteloosheid, onzekerheid, ongeduld, stress, ergernis, verdriet, teleurstelling enz.
Deze gevoelens zijn er en we willen ze niet. We hebben meestal de neiging om ze weg te drukken, er tegen te vechten en dat kan op allerlei manieren: bv. naar buiten gericht: afreageren op een ander, onszelf rechtvaardigen, anderen beschuldigen, boos worden, agressief, woedend, gewelddadig. Of naar binnen gericht: Boos op onszelf zijn, onszelf bekritiseren, beschuldigen, somber worden, je hopeloos voelen, je boosheid wegdrukken.
Toch zijn er altijd gebeurtenissen waar je deze gevoelens hebt. Bv. als je je ergert aan iemand die iets doet wat je afkeurt en waar jij last van hebt. Dat gebeurt over het algemeen onbewust en automatisch. Bv een collega spreekt je op een vervelende manier aan over iets op je werk. Je wordt boos, verontwaardigd, overdonderd, je gaat in de verdediging of in de aanval, loopt weg of blijft er verstijfd bij staan.  Door gevoelens toe te laten over een situatie, stel je je kwetsbaar op. En dat doe je dan bewust. Doordat je je bewust wordt van de situatie en bijbehorende gevoelens kun je ook bewust de situatie “beantwoorden” door bv. het aandacht te geven, inzicht te verkrijgen, erkennen dat je geïrriteerd of boos bent, het te ervaren in je lichaam. Je hebt er dus even “tijd” voor nodig om niet direct vanuit je automatisme te reageren. Dat kun je doen door even met je aandacht naar je adem te gaan, tot 10 te tellen, zeggen dat je hier even over moet nadenken, dat je er op terugkomt enz.
Vervolgens kun je bedenken wat bij deze situatie het beste is om te doen. Dit noemen we “de situatie bewust beantwoorden”.

Heftige gevoelens hebben meestal een grote invloed op onze stemming. Die stemming gaat gepaard met een lichamelijk reactie. Bij boosheid of stress kunnen we dat meestal gemakkelijk waarnemen/ voelen. Zoals bv. een hoge adem, onrust, verhoogde hartslag, warm worden ( tot stoom uit je oren…;-)
Bij andere gevoelens, zoals onzekerheid  is dat moeilijker te detecteren in je lichaam. Toch voel je meestal iets onbestemds in je lichaam bv. een zwaar hoofd, hoofdpijn of onrust.
Door je dan ook nog bewust te worden dat je dit niet wilt voelen, het gevoel weg te drukken, de ander te beschuldigen, vervelend te vinden, of het jezelf kwalijk te nemen, jezelf af te kraken, te veroordelen enz. heb je een belangrijk automatisch reactiepatroon te pakken. Dus: doordat je je hiervan bewust bent geworden kun je veel beter kijken hoe je er het beste mee om kunt / wilt gaan i.p.v. automatisch te reageren met  “niet willen voelen, wegduwen, oordelen en je lichamelijke reacties te negeren.