Toestaan van nare en vervelende gevoelens

 

 

 

Toestaan van nare en vervelende gevoelens.

Veel mensen hebben moeite met het toelaten van heftige of vervelende gevoelens. Dat is goed voor te stellen. Het gaat immers om gevoelens die je liever niet voelt. De oefening Toestaan wat er is kan hier goed bij helpen. Deze oefening is er voor om ze toch te leren toestaan. Ze zijn er immers. Frustratie, boosheid, onmacht enz. Het kost veel energie om die gevoelens te negeren of te onderdrukken. Ze komen dan soms met grote vaart op momenten dat het niet uitkomt en soms zelfs op een heftige manier waar we veel last van kunnen hebben. Als voorbeeld kun je heftige gevoelens voelen over iets wat gebeurd is op je werk. Boosheid, frustratie of gevoelens van onmacht, teleurstelling. Doordat je die gevoelens vervelend vindt kan het zijn dat je je “vermant” en de gevoelens wegdrukt of jezelf afleidt om het niet te voelen. Je voelt dus ook niet wat er in je lichaam gebeurt n.a.v. die gebeurtenis. Je kunt daardoor leter bv. hoofdpijn krijgen. Dat lijkt dan niets met elkaar te maken te hebben. Die hoofdpijn is misschien wel een uiting van je onderdrukte spanning over de gebeurtenis. Door gevoelens als spanning toe te laten, er naar toe te gaan en te voelen wat er precies in je lichaam gebeurt maakt dat je al met een afstandje naar die gevoelens kan kijken i.p.v. ze weg te drukken ( wat veel energie kost) . Daardoor word je minder meegenomen door gedachten erover, door gevoelens en reageer je minder vanuit je automatisme. Dus als je je boos en verdrietig voelt, probeer dan eens te kijken waar je dat in je lichaam voelt, wat er gebeurt als je er zo met je aandacht bij bent: verandert het? Wordt het meer of minder? Waar zit het precies?

TOELATEN ( van gevoelens)

Naar:

LOSLATEN ( van verzet)

Toestaan wat er is gaat over durven kijken naar je gevoelens, ze ahw in de ogen zien, voelen wat er in je lichaam gebeurt en dan na een aantal keren merken dat de spanning , de heftigheid vermindert. Het is een vorm van exposure, jezelf blootstellen aan die gevoelens met als doel dat ze minder heftig worden; ze worden a.h.w. opgeslagen in je lange termijn geheugen en zijn minder “aanwezig” in je dagelijkse heden. Dat klinkt natuurlijk allemaal heel mooi, maar het vergt oefening. Hoe vaker je leert je gevoelens toe te staan en te voelen, hoe makkelijker je bewust kan kiezen hoe je eigenlijk op die gebeurtenis of situatie wilt reageren. Zo voorkom je dat je steeds in je eigen valkuil stapt en automatisch reageert.  Een mooi gedicht van Portia Nelsonhierover is deze:

Autobiografie in 5 korte hoofdstukjes

I Ik loop langs de straat.
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik val er in.
Ik ben verloren…ik ben hulpeloos.
Het is niet mijn schuld.
Het duurt een eeuwigheid om eruit te komen.

II Ik loop langs dezelfde straat
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik doe alsof ik die niet zie
Ik val er weer in
Ik kan niet geloven dat ik op dezelfde plaats ben.
Maar het is niet mijn schuld.
Het duurt nog steeds lang om eruit te komen.

III Ik loop langs dezelfde straat
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik zie dat die er is.
Maar ik val er toch in… het is een gewoonte
Mijn ogen zijn open.
Ik weet waar ik ben.
Het is mijn eigen schuld
Ik klim er direct uit.

IV Ik loop langs dezelfde straat
Er is een diepe kuil in het trottoir.
Ik loop er omheen.

V Ik loop langs een andere straat.

 

 

 

Over de bodyscan en in slaap vallen, door Hende Bauer

[Mindfuel] Nieuwsbrief van het Centrum voor Mindfulness

HOOFDARTIKEL: SLAAP, VERZET EN OVERGAVE

Val jij wel eens in slaap tijdens de body scan? Een van de vragen die mij het vaakst worden gesteld is: “Ik viel in slaap tijdens de body scan, doe ik het wel goed?”. Er vallen geregeld mensen in slaap, soms zijn het er zelfs meer dan een ……
zzzzzhhhhhh ………. zzzzzhhhhhh …….

Waarom gebeurt dit? Hoe komt dit? Ik noem hier een aantal mogelijke verklaringen:

  1. Je doet de oefening op bed. Je doet de body scan liggend op je bed, en onbewust associeer je op bed liggen met slapen – zodat je lichaam onmiddellijk in de slaaphouding schiet. Heel goed, houden zo!
  2. Je ontspant. Je raakt tijdens de oefening ontspannen en ontspanning en slaap lopen ongemerkt in elkaar over.
  3. Je ontloopt iets. Er is iets te voelen in je lichaam dat je op de een of andere manier (vaak zonder het te beseffen) vermijdt. Bijvoorbeeld omdat een bepaald lichaamsdeel je veel zorgen geeft, er emotie vast zit, of omdat het pas geopereerd is.
  4. Je gaat beter waarnemen. Je gaat door de body scan beter voelen hoe het lichamelijk met je gesteld is, en je bent moe. Je lichaam krijgt nu de aandacht, je geeft eraan toe en slaapt.
  5. Je lijdt aan slaaptekort en hebt die slaap nodig. Veel mensen tegenwoordig slapen stelselmatig te weinig. Het is zo voor de hand liggend, dat ik het heel verrassend vind, dat lang niet iedereen, die echt te weinig slaapt, dit zelf bedenkt … Neem dit serieus en erken dat je slaapgebrek hebt.


Hoe er om te gaan met het in slaap vallen tijdens de body scan?

  1. Slaap voldoende. Vraag je eerst af of je voldoende nachtrust krijgt. Als dat niet het geval is, begin er dan mee dat op orde te brengen. Goed voor jezelf zorgen en jezelf in balans brengen is heel belangrijk! Het zou wel eens een van de waardevolste dingen kunnen zijn die je voor jezelf doet.
  2. Plek. Sta er bij stil waar je de body scan doet. Bij voorkeur doe je de body scan niet op bed maar op een stevige ondergrond, bijvoorbeeld een dik kleed of een mat.
  3. Tijdstip. Kies bewust voor het moment waarop je de body scan doet. Experimenteer en ontdek wat voor jou een goede tijd is. Dit kan een tijd zijn waarop je energieker bent, misschien tussen de middag of ‘s morgens na het douchen. [Overigens kan het ook heel goed zijn om de body scan te doen voordat je gaat slapen, ook al weet je dat je dan in slaap valt.]
  4. Wijze waarop. Kies bewust de wijze waarop je de body scan doet. Je kunt er voor kiezen om hem zittend te doen of de ogen open te houden. Ook kun je voor het beginnen met de oefening je gezicht even met koud water wassen om jezelf wat op te frissen.
  5. Geef jezelf de tijd. Blijf rustig en geregeld de body scan doen, in het besef dat je ervaringen zullen veranderen. Je zult meer getraind worden en je aandacht geleidelijk beter leren focussen, en het hoort erbij dat er dingen gebeuren die je niet wenst of verwacht. Dan is er slaperigheid, dan kriebel of spanning, dan voel je je kiplekker, ontspannen of fris: het hoort er allemaal bij. Gun jezelf de tijd en je zult van alles kunnen ontdekken en ervaren.

 
De hamvraag: Mag het eigenlijk? Is het goed? Mag je eigenlijk in slaap vallen? Is het niet juist fijn, als je lekker in slaap kunt vallen? Is het wel een probleem? Of moet ik toch meer mijn best doen om te zorgen dat het niet gebeurt?

Vanuit mindfulness-oogpunt kun je hier op twee manieren naar kijken.

De body scan is een aandachtsoefening (en dus geen ontspanningsoefening of slaapmiddel): het gaat om aandacht geven aan je lichaam en aan andere dingen die er in je omgaan. Het is een methode om te leren je aandacht te richten, te verplaatsen, en los te laten, en jezelf beter te leren kennen. Het is eerder de bedoeling dat je “wakker valt”  dan in slaap valt.

Aan de andere kant, mindfulness gaat ook om opmerken wat er is, zonder oordeel en zonder verzet. En als dat slaperigheid is dan is dat slaperigheid. Ontspannen worden en slaperig worden is niet direct de bedoeling, maar het kan wel gebeuren en dat mag. Je kunt dit er ook gewoon laten zijn.
 
Apology
(to Ferris Urbanowski)
I admit
it wasn’t the plan
to sleep
during the bodyscan.
But then
that voice so tender
I had no choice
but to surrender

CC BY-NC-ND © 2015 Hende Bauer/Centrum voor Mindfulness Den Haag, alle rechten voorbehouden.
ALS JE WILT KUN JE DIT ARTIKEL GEBRUIKEN IN EEN TIJDSCHRIFT, WEBPAGINA OF NIEUWSBRIEF als je deze tekst erbij zet, met een werkende link naar de website:

“CC BY-NC-ND © 2015 Hende Bauer van het Centrum voor Mindfulness Den Haag, http://www.centrummindfulness.nl”

Stilteavond bij Zentrum

Een kort verslag van een stilteavond, mindfulnesstraining bij Zentrum Utrecht.

De groep ( 7 vrouwen) van dit voorjaar is vanavond bij elkaar geweest voor de 7de sessie, de stilte avond. Metta, ofwel liefdevolle vriendelijkheid is het thema van de avond. Om 18.00 was iedereen binnen; tot 22.00u zouden we oefeningen in stilte doen. Eerst uitleg over het hoe en waarom van de stilte. Bij je eigen ervaring blijven, de stilte in jezelf voelen, horen. Helemaal in het huidige moment. Ervaren hoe het is om stil te worden, zonder steeds in de sociale uitwisseling te zijn. Daarom is het zo bijzonder om in een groep stil te zijn. De meeste deelnemers hadden er tegen op gezien. Zo lang stil! Een beetje giechelig, onrustig begon de avond. Alle ogen op de trainer gericht. Een blocnote met pen in de buurt voor als je toch je ervaringen, gedachten indrukken of iets anders wilt opschrijven. Na de eerste zitmeditatie wordt het rustiger. Adem, lichaam, geluiden en gedachten als anker om je aandacht op te richten. De focus is gelegd. zenTijd voor wat beweging met een aantal tai chi oefeningen. In stilte bewegen, geconcentreerd, slow motion, de adem hoorbaar, een prachtige ervaring. Gevolgd door de Jacobson, een lichaamsverkenning met aanspannen en ontspannen om vervolgens geheel ontspannen een en al lichaam en adem te kunnen “zijn”. Na een mindful pauze met thee en allerlei lekkere dingen om te proeven vervolgen we met wat uitleg over wat Metta is. “Zacht”, “vriend”, weer contact maken met de zachte vriendelijkheid in jezelf. Contact maken met je hart. Compassie kunnen voelen voor jezelf en voor anderen met alle imperfecties die iedereen heeft. De Metta meditatie waarin dat gebeurt is daarom altijd heel bijzondere ervaring. Alsof we in de waan van het leven vergeten zijn hoe die zachtheid en compassie voelt. De groep wordt steeds stiller. Alle deelnemers zitten onverstoorbaar in de meditatiehouding of liggen op een matje. De grote concentratie is voelbaar. Als trainer word ik ook steeds meer stil van binnen en de stiltes tussen de instructies worden steeds langer.

Het eind van de avond komt in zicht en we gaan de stilte verbreken op een zachte manier. Letterlijk….naast elkaar zittend in tweetallen fluisteren we zonder reacties van de  ander over je persoonlijke ervaringen van de avond. De stilte is nog steeds voelbaar. Dan gaan we in de groep wat dichter bij elkaar in de cirkel zitten met de stok in het midden. Ieder pakt de stok en vertelt iets wat ze wil delen. Iedereen had een eigen persoonlijke en bijzondere ervaring. Angst om iets raars te voelen door de stilte; tranen over een paar uur niets “hoeven”, alleen maar “zijn”; lichamelijke ervaringen van eerst onrust en daarna ontspanning. Met een gedicht over “klaarheid” laten ontstaan in plaats van te zoeken sluiten we de avond af.

Opfrisdag Bemind

fotobemindopfrisdagvoorj2015

Vandaag hadden de deelnemers van de eerste Bilthovense mindfulnessgroep van Bemind een opfrisdag georganiseerd. Een warm ontvangst onder elkaar. Deze groep mensen heeft gemeen dat ze kanker hebben en daarom ook mee konden doen aan de studie van Bemind. Om 11.00u liet ik ze binnen in het mooie gebouw van het Helen Dowling Instituut waar we gebruik mogen maken van de groepsruimte. Vertrouwd, want daar was ook de training een aantal maanden geleden. Naast de oude vertrouwde intentieoefening ( waar kom je vandaan en hoe is het nu om hier…met welke verwachtingen…gedachten…gevoelens….op deze stoel…in deze ruimte….) en het programma op de flapover, hadden we ook een nieuwe oefening, de Jacobson. Een bodyscan die door aanspannen en ontspannen van je lichaamsdelen / spieren je blik naar binnen richt en goed kan helpen de ontspanning volledig te voelen. Wat belangrijk was vandaag was het opfrissen van mindfulness in het dagelijkse leven. Hoe hadden deze deelnemers de laatste maanden nog wat aan mindfulness kunnen hebben? Wat betekent mindfulness nu in hun leven? Niet verbaasd hoorde ik in eerste instantie dat het nogal was weggezakt, dacht men Maar mijn ervaring leert dat deelnemers na een training veel bewuster zijn, opmerkzamer zijn, milder en meer in het huidige moment. Dat bleek ook. Op bijgaande foto komen eigenlijk alle kwaliteiten van de mindfulness terug.
Vertrouwen, Geduld, Loslaten, Leven in het Nu, Bewust worden, Niet oordelen (niet streng zijn)  Acceptatie en verschillende varianten daarvan.

Mindfulness is dus schijnbaar iets wat in en met jezelf gebeurt en niet zozeer iets wat je doet.
Met die overwegingen zijn we na de lunch naar buiten gegaan en hebben een prachtig wandeling gemaakt in het bos achter het HDI. Bomen, verschillende bomen, de sporen van een ree, verdroogde varens, nieuwe knoppen, kleuren, zacht mos, alles werd gezien, gehoord, gevoeld, geroken. “Opgefrist” hebben we de dag besloten met het voornemen deze dag nog eens terug te laten komen. De groep is nog meer een groep geworden, een warme plek waar je ondanks de confrontatie met je ziekte voelt dat het leven goed kan zijn.

Mindfulnesstraining Utrecht 4-3 tm 29-4 2015

MINDFULNESSTRAINING start op 4 maart, woensdagavond van 19.30 tot 22.00

( 9 weekse training MBCT / MBSR)

Er is nog plaats!

In deze training van 9 bijeenkomsten komen naast aandacht- en concentratie oefeningen ook cognitieve oefeningen aan bod. Thuis doen mensen dagelijks huiswerk in de vorm van oefeningen en het uitwerken van opdrachten.
Er is gelegenheid om ervaringen uit te wisselen. Doordat de mindfulness-training in kleinere groepen (maximum van 12 personen) wordt gegeven is er meer gelegenheid tot het uitwisselen van ervaringen dan in de gewone Zen introductie cursus.

http://www.zentrum.nl/cursussen/mindfulnesstrainingimage001

Mindfulnesstraining Utrecht 2015 open les 10 januari 12.00u

flyer 4b MF

Klassieke mindfulnesstraining van 8 avonden en een stille dag. Kijk op:http://www.zentrum.nl/cursussen/mindfulnesstraining
e
n op : https://www.facebook.com/jvermeerpraktijk?ref=hl

September 2014 start de training MINDFULNESS IN JE LEVEN weer!

Doorlopende seizoenstraining

“MINDFULNESS IN JE LEVEN”.

Deze cursus begint 2 keer per jaar op de woensdagavond van 19.30 tot 20.30 gedurende 12 bijeenkomsten.
De doorlopende training is voor beginners en gevorderden die mindfulness in hun leven willen ( blijven) integreren en samen met anderen willen mediteren en verdiepen.
Op de doorlopende training wordt samen geoefend met mediteren ( formele oefeningen uit de basistraining) , afgewisseld met andere
( informele) oefeningen. Regelmatig zullen verschillende thema’s aan bod komen, zoals omgaan met stress, inspanning en ontspanning,
( zelf)compassie, mindfulness in je werk, je taal, je relatie, je kinderen, maar ook met aandacht bewegen, bv. yoga en tai chi. Alle thema’s uit de basistraining komen regelmatig aan bod.
In overleg kunnen data voor schoolvakanties worden verschoven.
Voor deze mindfulnesstraining kun je in/uitschrijven per seizoen.
Begin datum: september 2014, datum zal nader worden bepaald
Prijs: 320,- euro per seizoen inclusief een werkboek en cd’s met oefeningen.
Plaats: Den Dolder, Dolderseweg 123, bijgebouw van de Maria Christinakerk, gemakkelijk te bereiken per trein ( 3 min. lopen vanaf het station) , auto vanuit de regio Amersfoort en Utrecht.

Opgeven en info via de contactpagina van de website of  tel: 0619440095
Schroom niet te bellen en voel je vrij om deze informatie door te sturen aan mensen waarvan je denkt dat ze interesse hebben in Mindfulness

Wat is Mindfulness?

Mindfulness kan omschreven worden als het geven van speciale aandacht, dat wil zeggen doelbewust, op het moment zelf en niet oordelend.

Mindfulness is van origine een boeddhistisch begrip. Jon Kabat-Zinn ontwikkelde een methode, Mindfulness Stress Reduction Therapie (later de MBSR, Mindfulness Based Stress Reduction), waarin hij de basisprincipes van mindfulness toepaste. Hij stelde met zijn methode patiënten met een chronische aandoening in staat om op een andere manier op stress en pijn te reageren.
Gegevens uit de klinische praktijk lieten grote positieve effecten zien (Kabat -Zinn, 1982, 2004).

Voor wie is het geschikt?

Iedereen ervaart op bepaalde momenten van zijn leven stress. Aanhoudende stress kan klachten veroorzaken die kunnen leiden tot piekeren, angst, somberheid, burn-out verschijnselen en lichamelijke klachten. Deze psychische en lichamelijke gevolgen worden vooral bepaald door de manier waarop je met stress omgaat.

Mindfulness is een uiterst geschikte methode voor mensen die piekeren, perfectionistisch zijn, chronische lichamelijke klachten hebben, stress, angst, en somberheid ervaren. Daarnaast is de training bedoelt voor mensen die zich beter willen leren focussen, bewuster willen leven of voor andere geïnteresseerden zonder klachten.

Mindfulness helpt je meer opmerkzaam te zijn en automatische reacties op stress te herkennen.
We zijn geneigd om ons steeds bezig te houden met wat er geweest is aan pijn en frustratie of bezig te zijn met wat we willen bereiken (leven zonder pijn, zonder stress, zonder vermoeidheid). Ook zijn we in onze veeleisende maatschappij gewend om op volle toeren mee te draaien en aan al die eisen te voldoen. We zijn daarom steeds op de toekomst gericht. Als we dit of dat doen dan zullen we ons gelukkiger, beter, gezonder voelen enz. We vergeten daarom wat er nu is, waar we nu van kunnen genieten.

Door te leren meer in de modus te komen van ‘wat er is’, krijgen we weer een keuze hoe we erop kunnen reageren. Hierdoor kunnen we ook beter omgaan met stress en klachten of moeilijke situaties, waardoor we meer genieten van het leven Hier en NU.

De Mindfulness Based Cognitieve Therapie werd ontwikkeld door Segal, Williams & Teasdale. Resultaten uit wetenschappelijk onderzoek laten zien dat de methode effectief is bij recidiverende depressies.
Diverse mindfulness gerelateerde studies laten resultaten zien van een afname van stress- en angstklachten, afname van piekeren en het effect daarvan dat mensen meer kunnen genieten van hun leven en zich gelukkiger voelen.

Mindfulness is dus geschikt voor iedereen die verdieping wil in zijn/haar leven, minder stress en gerelateerde klachten wil ervaren en een gelukkiger wil leven.

Het UMC st. Radboud in Nijmegen heeft de werkzaamheid van mindfulness bevestigd (www.radboudcentrumvoormindfulness.nl).

Wat houdt de training in?
Tijdens de training leer je je aandacht van moment na moment te richten op lichamelijke sensaties, gedachten, gevoelens en waarnemingen. Je leert je bewust te worden van (ongewenste) gevoelens, gedachten en lichamelijke sensaties om er mindful mee om te gaan. Hiermee wordt een accepterende houding bedoeld i.p.v. vermijding of een minder functionele manier van reageren ( bijv. ‘ik mag niet piekeren’).

Mindfulness zou je kunnen omschrijven als een ideale toestand van onze aandacht, doelbewust, op het moment zelf en niet oordelend. In de training oefen je om deze vorm van aandacht aan te spreken. Je richt je aandacht op de ademhaling of een andere focus, vervolgens dwalen je gedachten af. Je leert in de training om dat op te merken en je aandacht weer terug te brengen naar de ademhaling of een andere focus.

Het gaat er tijdens de mindfulnessoefeningen niet zozeer om dat je geconcentreerd blijft of ontspanning bereikt (dat kan overigens wel een bij-effect zijn), maar om je bewust te worden van de werking van de geest. Je leert je denkprocessen van een afstandje observeren op een meer accepterende manier, zonder in te gaan op de inhoud daarvan. Gedachten worden daarbij gezien als voorbijgaande mentale gebeurtenissen, zij hoeven niet een directe afspiegeling te zijn van de werkelijkheid. Het doel van deze aandachtsvaardigheid is om in het dagelijks leven op tijd in de gaten te hebben wanneer je met sombere gedachten, gepieker of allerlei dingen die nog moeten, bezig bent, zodat je op een situatie kunt reageren vanuit een keuze i.p.v. automatisch.

Kosten
De kosten voor 12 bijeenkomsten van 1 uur is €320,-. De kosten zijn inclusief een werkboek (ontwikkeld door het UMC Nijmegen, gecombineerd met de MBSR vanJon Kabat-Zinn) en CD met oefeningen (ingesproken door Noud de Haas).

Veel werkgevers zijn vanuit preventief oogpunt bereid om deze training (deels) te vergoeden.

Bijzonderheden
De groep bestaat uit 3 tot 12 deelnemers en wordt begeleid door Joyce Vermeer, gecertificeerd mindfulnesstrainer.

Het rendement van de training is voor een groot deel afhankelijk van het thuis oefenen. Het betreft namelijk een vaardigheidstraining, waarbij geduld, doorzettingsvermogen en elke dag tenminste wat tijd vrij maken voor oefeningen essentieel zijn.

Mindfulness als je kanker hebt of hebt gehad en meedoen aan een onderzoek?

https://www.facebook.com/bemindonderzoek

http://www.bemind.info/

De groep in Bilthoven begint de eerste week van september op de donderdag, eind van de middag, begin van de avond, zie de website van BeMind.

De training wordt gegeven in het prachtige gebouw van het Helen Dowling Instituut aan de Prof. Bronkhorstlaan 20

Voor informatie en aanmelden zie bovenstaande website.

 

 

Mindfulness en vrij zingen

Workshop over hoe je vrij van zenuwen, hakkelen, beven, hoge adem en bijbehorende negatieve gedachten door ondermijdende stress kunt zingen met behulp van mindfulnessoefeningen.

Voor workshops zie http://www.bregjesannelacourt.com of http://www.systeemtherapiejvermeer.nl

Wat is nu eigenlijk “vrij zingen”? In de workshop horen we veel wensen van deelnemers zoals: minder stress ervaren, niet bang zijn om je geluid te laten horen, minder onzeker zijn; minder faalangst ervaren. Het gedeelte mindfulness gaat in op ons stressysteem waar we bij dreigend gevaar ( te moeten zingen voor publiek bv.) adrenaline aanmaken, hartkloppingen krijgen, knikkende knieën, hoge adem vergezeld van allerlei bijbehorende  “niet helpende” gedachten zoals : ik kan het niet, ik heb geen stem, ze zullen het wel niet mooi vinden enz. We oefenen dan allereerst met contact maken met je lichaam door een meditatie waarbij je je lichaam verkent. In de loop van de workshop oefenen we ook met bewustwording van de niet helpende gedachten en het creëren van helpende gedachten, zoals: ik doe het voor mijn plezier, het lukt anders ook enz. Dan wordt er geoefent met de stem. Waar komt de stem vandaan, hoe werken de stembanden, hoe werkt de ademsteun en hoe kun je je goed voelen in je lichaam? Je lichaam is tenslotte je instrument om te zingen.
In het filmpje is te zien hoe een deelnemer haar eigen geluid voortbrengt als ze in contact staat met haar lichaam, de ademsteun kan voelen en helpende gedachten in de plaats heeft kunnen zetten voor de destructieve gedachten over falen.

In het najaar van 2014 worden weer workshops gegeven en bij voldoende belangstelling kan ook een vervolg workshop worden georganiseerd voor eerdere deelnemers.

zie http://www.skvr.nl of laat weten dat je graag mee wil doen aan de vervolgcursus via http://www.bregjesannelacourt.com